Người trông coi "mộ tây" ở Điện Biên Phủ
http://tinsockvietnam.blogspot.com/2014/05/nguoi-trong-coi-mo-tay-o-ien-bien-phu.html
14 năm nay, ông Bình trông coi đài tưởng niệm lính Pháp tại Điện Biên Phủ, nơi người dân quen gọi là "mộ tây". Dù chỉ cách hầm Đờ Cát khoảng 200m, rất hiếm du khách biết tới nơi này.
Đài kỷ niệm lính Pháp chết trận tại chiến trường Điện Biên Phủ nằm trong địa phận thuộc phường Mường Thanh (TP Điện Biên), cách di tích hầm Đờ Cát chỉ khoảng 200m. Một tấm bia trên đài kỷ niệm ghi: "Đài tưởng niệm này được dựng lên do sáng kiến của ông Rolf Rodel, cựu chiến binh Pháp, chỉ huy đội biệt kích, Trung đoàn 3 bộ binh lê dương đóng tại Hồng Cúm".
Người dân Điện Biên quen gọi khu này là "mộ tây" vì cho rằng, nơi đây chôn cất rất nhiều lính Pháp tử trận trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Anh Phạm Quang Trung, 35 tuổi, người dân phường Nam Thanh (Điện Biên), đưa cậu con trai 8 tuổi tới thăm đài tưởng niệm. Anh Trung cho biết, từ nhỏ anh đã biết tới khu "mộ tây" này. "Hồi đó nơi đây là cánh đồng mía hoang vắng. Bọn trẻ con chúng tôi ra đây chơi, đào được rất nhiều đạn diêm (một loại pháo sáng) và vỏ lựu đạn hỏng. Hồi đó đã được nghe các cụ kể nơi nay chôn cất rất nhiều lính Pháp tử trận".
Tấm bia của một người Đức, tưởng nhớ anh trai mình là lính lê dương tử trận tại Điện Biên Phủ năm 1954 khi mới 20 tuổi. Số lượng các tấm bia kiểu như thế này tăng dần theo thời gian.
Nhiều tấm bia mang biểu tượng của các lực lượng quân đội, các hội cựu chiến binh Pháp và lính lê dương được đặt dưới chân đài tưởng niệm. Bà Thanh, Chánh văn phòng Sở Văn hóa Điện Biên cho biết, cơ quan của bà được UBND tỉnh giao tiếp quản đài tưởng niệm này từ năm 1994. "Tôi cũng được nghe nói nơi đây từng là một trạm y tế, cứu thương trong chiến dịch Điện Biên Phủ 60 năm trước, nên có rất nhiều lính Pháp (một vài nguồn nói có khoảng 3.000 người) tử thương được chôn cất tại đây. Quá trình xây dựng cũng phát hiện một số hài cốt lính Pháp".
Người trông coi khu "mộ tây" suốt 14 năm nay là anh Nguyễn Thăng Bình, 45 tuổi. "Dù họ từng là kẻ thù, gây ra nhiều tội ác, nhưng chết là hết. "Nghĩa tử là nghĩa tận", các cụ vẫn nói thế", anh Bình giải thích.
Những tấm bia gắn ở khu tưởng niệm luôn được anh Bình lau sạch mỗi ngày. Anh Bình là người gốc Lai Châu, chuyển về Điện Biên sinh sống được khoảng 15 năm. Anh Bình chưa đi lính, nhưng bố anh - dân Quảng Ngãi tập kết - đã tham gia cả 2 cuộc kháng chiến. Thời chống Pháp, bố anh Bình công tác ở chiến trường Lào cùng đồng đội chia lửa, hỗ trợ cho chiến dịch Điện Biên Phủ.
Cây cối cũng được anh Bình cắt tỉa, chăm sóc cẩn thận để giữ cho quần thể này luôn ngăn nắp. 14 năm trông coi tại đây, anh Bình cho biết đã chứng kiến rất nhiều đoàn khách người Pháp tới thăm viếng. "Họ tới đặt hoa, có khi cũng thắp hương như người Việt. Rất nhiều người đã khóc".
Công việc quét dọn được anh Bình duy trì đều đặn mỗi ngày, giúp cho khuôn viên trong khu vực đài kỷ niệm luôn sạch sẽ. Anh Bình cho biết, những vị khách nước ngoài tới thăm viếng, khi ra về đều không quên hỏi thăm và nói lời cảm ơn anh vì đã trông coi nơi đây. "Một vị khách tới đây khoảng 5-6 năm trước khiến tôi nhớ mãi. Ông giới thiệu mình là cựu chiến binh Pháp, rất giỏi tiếng Việt. Ông ấy vừa khóc vừa nói với tôi: Giá như hồi ấy chính phủ Pháp không đem quân xâm lược Việt Nam thì đã không đến nỗi những người thân, đồng đội phải nằm lại ở nơi xa xôi như thế này", anh Bình kể.
Cuối ngày, sau khi hoàn thành công việc dọn dẹp, anh Bình lại căng sợi xích ngang lối vào đài kỷ niệm. "Để cho họ nghỉ ngơi", anh Bình giải thích.
Căn phòng nhỏ được bố trí tại một góc khuôn viên đài tưởng niệm để anh Bình làm chỗ nghỉ ngơi. Việc trông coi được duy trì cả ngày lẫn đêm. Cứ 10 ngày lại có người đến thay ca cho anh Bình.
Cánh cổng khu đài tưởng niệm lính Pháp tại chiến trường Điện Biên Phủ xưa chỉ được anh Bình khép lại khi trời đã xẩm tối. Anh Bình cho biết, anh rất ngưỡng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người góp công lớn làm nên chiến thắng của chiến dịch Điện Biên Phủ. "Tôi rất mong có dịp về Hà Nội để được tới nhà bác Giáp, nhưng cuộc sống còn nhiều khó khăn nên chưa thực hiện được", anh Bình nói.
Quý Đoàn
Đài kỷ niệm lính Pháp chết trận tại chiến trường Điện Biên Phủ nằm trong địa phận thuộc phường Mường Thanh (TP Điện Biên), cách di tích hầm Đờ Cát chỉ khoảng 200m. Một tấm bia trên đài kỷ niệm ghi: "Đài tưởng niệm này được dựng lên do sáng kiến của ông Rolf Rodel, cựu chiến binh Pháp, chỉ huy đội biệt kích, Trung đoàn 3 bộ binh lê dương đóng tại Hồng Cúm".
Người dân Điện Biên quen gọi khu này là "mộ tây" vì cho rằng, nơi đây chôn cất rất nhiều lính Pháp tử trận trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Anh Phạm Quang Trung, 35 tuổi, người dân phường Nam Thanh (Điện Biên), đưa cậu con trai 8 tuổi tới thăm đài tưởng niệm. Anh Trung cho biết, từ nhỏ anh đã biết tới khu "mộ tây" này. "Hồi đó nơi đây là cánh đồng mía hoang vắng. Bọn trẻ con chúng tôi ra đây chơi, đào được rất nhiều đạn diêm (một loại pháo sáng) và vỏ lựu đạn hỏng. Hồi đó đã được nghe các cụ kể nơi nay chôn cất rất nhiều lính Pháp tử trận".
Tấm bia của một người Đức, tưởng nhớ anh trai mình là lính lê dương tử trận tại Điện Biên Phủ năm 1954 khi mới 20 tuổi. Số lượng các tấm bia kiểu như thế này tăng dần theo thời gian.
Nhiều tấm bia mang biểu tượng của các lực lượng quân đội, các hội cựu chiến binh Pháp và lính lê dương được đặt dưới chân đài tưởng niệm. Bà Thanh, Chánh văn phòng Sở Văn hóa Điện Biên cho biết, cơ quan của bà được UBND tỉnh giao tiếp quản đài tưởng niệm này từ năm 1994. "Tôi cũng được nghe nói nơi đây từng là một trạm y tế, cứu thương trong chiến dịch Điện Biên Phủ 60 năm trước, nên có rất nhiều lính Pháp (một vài nguồn nói có khoảng 3.000 người) tử thương được chôn cất tại đây. Quá trình xây dựng cũng phát hiện một số hài cốt lính Pháp".
Người trông coi khu "mộ tây" suốt 14 năm nay là anh Nguyễn Thăng Bình, 45 tuổi. "Dù họ từng là kẻ thù, gây ra nhiều tội ác, nhưng chết là hết. "Nghĩa tử là nghĩa tận", các cụ vẫn nói thế", anh Bình giải thích.
Những tấm bia gắn ở khu tưởng niệm luôn được anh Bình lau sạch mỗi ngày. Anh Bình là người gốc Lai Châu, chuyển về Điện Biên sinh sống được khoảng 15 năm. Anh Bình chưa đi lính, nhưng bố anh - dân Quảng Ngãi tập kết - đã tham gia cả 2 cuộc kháng chiến. Thời chống Pháp, bố anh Bình công tác ở chiến trường Lào cùng đồng đội chia lửa, hỗ trợ cho chiến dịch Điện Biên Phủ.
Cây cối cũng được anh Bình cắt tỉa, chăm sóc cẩn thận để giữ cho quần thể này luôn ngăn nắp. 14 năm trông coi tại đây, anh Bình cho biết đã chứng kiến rất nhiều đoàn khách người Pháp tới thăm viếng. "Họ tới đặt hoa, có khi cũng thắp hương như người Việt. Rất nhiều người đã khóc".
Công việc quét dọn được anh Bình duy trì đều đặn mỗi ngày, giúp cho khuôn viên trong khu vực đài kỷ niệm luôn sạch sẽ. Anh Bình cho biết, những vị khách nước ngoài tới thăm viếng, khi ra về đều không quên hỏi thăm và nói lời cảm ơn anh vì đã trông coi nơi đây. "Một vị khách tới đây khoảng 5-6 năm trước khiến tôi nhớ mãi. Ông giới thiệu mình là cựu chiến binh Pháp, rất giỏi tiếng Việt. Ông ấy vừa khóc vừa nói với tôi: Giá như hồi ấy chính phủ Pháp không đem quân xâm lược Việt Nam thì đã không đến nỗi những người thân, đồng đội phải nằm lại ở nơi xa xôi như thế này", anh Bình kể.
Cuối ngày, sau khi hoàn thành công việc dọn dẹp, anh Bình lại căng sợi xích ngang lối vào đài kỷ niệm. "Để cho họ nghỉ ngơi", anh Bình giải thích.
Căn phòng nhỏ được bố trí tại một góc khuôn viên đài tưởng niệm để anh Bình làm chỗ nghỉ ngơi. Việc trông coi được duy trì cả ngày lẫn đêm. Cứ 10 ngày lại có người đến thay ca cho anh Bình.
Cánh cổng khu đài tưởng niệm lính Pháp tại chiến trường Điện Biên Phủ xưa chỉ được anh Bình khép lại khi trời đã xẩm tối. Anh Bình cho biết, anh rất ngưỡng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người góp công lớn làm nên chiến thắng của chiến dịch Điện Biên Phủ. "Tôi rất mong có dịp về Hà Nội để được tới nhà bác Giáp, nhưng cuộc sống còn nhiều khó khăn nên chưa thực hiện được", anh Bình nói.
Quý Đoàn
